Efficiënte afhandeling van goederen

Naast de statutaire verantwoordelijkheid voor de afhandeling van de scheepvaart, neemt het Havenbedrijf Rotterdam een actieve rol op zich om samen met klanten en onze (nautische) partners te zorgen voor een perfecte aansluiting van aankomst, planning van diensten, terminaloperatie en afhandeling naar het achterland. Doel is het verbeteren van de concurrentiepositie van de Rotterdamse haven. Digitalisering speelt hierin een belangrijke rol.

Port Call Optimisation

Om scheepvaart zo effectief mogelijk te plannen, hebben rederijen gedetailleerde informatie nodig over bijvoorbeeld diepte, toelatingsbeleid en aankomst- en vertrektijden. Havens communiceren op verschillende manieren over deze informatie, wat leidt tot inefficiëntie. De Port Call Optimisation Taskforce, bestaande uit tal van bedrijven en havens, werkt sinds 2014 samen om de standaarden vanuit de nautische en logistieke sectoren bij elkaar te brengen en data op deze manier te laten corresponderen. De inspanningen op het gebied van de optimalisatie van havenaanlopen door zeeschepen richten zich op drie vlakken:

  • een optimale beladingsgraad van bezoekende schepen;
  • een zo kort mogelijke verblijftijd in de haven (port stay) van het schip met efficiënte afhandeling door nautische dienstverleners, terminals, service providers en de Divisie Havenmeester;
  • het leveren van betrouwbare informatie, waardoor de scheepvaart een optimale aanloopsnelheid naar de haven kan realiseren.

Door eenduidige communicatie optimaliseren we de veiligheid, belading en aanlooptijd. Daarnaast besparen we op kosten en onnodige uitstoot. Voorbeelden van initiatieven op het gebied van Port Call Optimisation zijn Pronto en Shiptracker.

Pronto

In april 2018 lanceerden we de eerste versie van Pronto. Dit product betekent een belangrijke verbetering van efficiëntie voor de circa 30.000 zeeschepen die de Rotterdamse haven jaarlijks aandoen. Pronto kan de wachttijd die schepen in de haven doorbrengen met 20% verkorten. Daarnaast zorgt dit product ervoor dat de haventerminals beter zijn bezet en dat ze allerlei diensten aan het schip, zoals bunkering, onderhoud en bevoorrading nauwkeuriger kunnen plannen en op elkaar afstemmen. Dit kan leiden tot een vermindering van de CO2-uitstoot.

Samen bouwen aan ‘connected’ haven

Het Havenbedrijf Rotterdam werkt samen met partners aan een Internet of Things-platform voor de haven. Via het cloudplatform gaat het Havenbedrijf Rotterdam de data, afkomstig van tal van sensoren, verzamelen en verwerken. Het initiatief moet het 42 kilometer lange havengebied voorbereiden op autonome scheepvaart. Een eerste stap is het ontwikkelen van een dashboard dat realtime sensordata met informatie over het water en het weer samenbrengt en verwerkt. Dit moet het transportmanagement efficiënter (en veiliger) maken.

'De haven van Rotterdam pakt een voortrekkersrol bij de ontwikkeling en uitrol van digitale producten en diensten. Daarmee willen we het serviceniveau en de concurrentiepositie van onze haven verhogen.'

Paul Smits, Havenbedrijf Rotterdam

Smart Infrastucture

Het Havenbedrijf Rotterdam investeerde in 2018 in het Smart Infrastructure programma. De nadruk hiervan ligt op de implementatie en benutting van een veilig, betrouwbaar en gestandaardiseerd Internet of Things-platform. In 2019 nemen we het Internet of Things-platform in gebruik voor de eerste toepassing, op het gebied van hydro/meteo. Hierbinnen gebruiken we water- en weerdata in de beslisondersteuning voor met name nautische verkeersplanning en -management. Dit vervangt het verouderde Meetnet Rotterdam door een controleerbaar sensorennetwerk, waarmee het Havenbedrijf Rotterdam de komende tien jaar zeker is van de best mogelijke digitale beveiliging.

Deze solide basis is essentieel voor het Havenbedrijf Rotterdam om samen met technologiepartners van wereldklasse in snel tempo te kunnen innoveren. De data die het Havenbedrijf Rotterdam met het platform uit eigen assets in de haven kan halen, bieden de mogelijkheid om met slimme oplossingen te komen voor de uitdagingen van vandaag en morgen.

Nextlogic

Nextlogic richt zich op het verbeteren van de afhandeling van de containerbinnenvaart in de Rotterdamse haven. Meerdere partijen sloten zich in 2018 aan en er werd gestart om via het platform containerinformatie uit te wisselen. Doel hiervan is efficiëntievoordeel voor partijen in de logistieke keten. We verwachten in de eerste helft van 2019 verdere praktijktesten uit te voeren waarna commerciële livegang zal volgen.

Digital Business Solutions

De digitaliseringsinitiatieven van de afdeling Digital Business Solutions (DBS) bewegen zich langs twee assen. Enerzijds oplossingen waarbij een beter beheer en management van de haven en haveninfrastructuur voorop staat. Anderzijds trajecten waar het met name draait om beter inzicht in de efficiëntie van logistieke processen. Op beide vlakken kunnen de ontwikkelde applicaties op een commerciële basis tot internationale toepassingen leiden. Digitale services zijn namelijk wereldwijd toepasbaar in havens en logistieke ketens van zeezijde tot in het achterland. Dit heeft voor het Havenbedrijf Rotterdam nieuwe inkomensstromen en verdienmodellen tot gevolg die we onder de naam PortForward ontwikkelen en exploiteren.

In 2018 lag de nadruk op het voor gebruikers beschikbaar maken van gerealiseerde digitale producten binnen de Port Suite en de Supply Chain Suite (samen aangeduid als PortForward). Een belangrijk product binnen Port Suite is Pronto. Met Pronto voor Port Call Optimisation kunnen we de wachttijden van schepen in de Rotterdamse haven bijvoorbeeld fors verkorten door het delen van data tussen de betrokken partijen. Aangezien Pronto is gebaseerd op internationale standaarden, kunnen ook andere havens er hun voordeel mee doen. Ons einddoel is een wereldwijde logistieke keten waarin naadloos data worden uitgewisseld. Een ander voorbeeld is Navigate. Deze tool geeft een compleet overzicht van de meest efficiënte deepsea-, shortsea-, spoor- en binnenvaartverbindingen via Rotterdam.

Andere voorbeelden van digitale producten en diensten van DBS zijn:

Impact op de arbeidsmarkt

Digitalisering en automatisering hebben invloed op de werkgelegenheid, de arbeidsmarkt en de eisen die werkgevers stellen op het gebied van opleidingsniveau, vaardigheden en flexibiliteit.

Lees hier meer over impact op de arbeidsmarkt.

Dilemma: nut & noodzaak van digitalisering en disruptie

De wereld om ons heen verandert snel door onder meer digitalisering. De traditionele manier van werken wordt vervangen door digitale processen en platforms, wat een besparing in tijd en geld oplevert voor de klant. Om werkgelegenheid en welvaart voor de toekomst zeker te stellen, omarmt het Havenbedrijf Rotterdam digitalisering als kans om logistieke ketens via Rotterdam efficiënter, betrouwbaarder en dus concurrerender te maken. Ook realiseert het Havenbedrijf Rotterdam zich dat digitalisering kan leiden tot nieuwe verdienmodellen. Om onze concurrentiepositie te behouden, is het van belang te bouwen aan de digitale haven, waarbij operationele, maritieme en logistieke processen het hoogste niveau van efficiëntie bereiken door partijen in de keten met elkaar te verbinden en door gebruik van data en algoritmes. We werken hieraan samen met diverse partijen in de haven. Tegelijkertijd heeft het Havenbedrijf Rotterdam een faciliterende rol en is ons bestaansrecht gebaseerd op klanttevredenheid. Enerzijds willen we onze rol in de digitale transitie duidelijk definiëren, anderzijds willen we niet in het vaarwater van onze klanten zitten.

Wat vinden stakeholders?
Stakeholders omarmen dat het Havenbedrijf Rotterdam onderzoek doet naar de mogelijkheden en deelneemt aan activiteiten die digitalisering stimuleren. Het is immers ook in hun belang dat de haven efficiënt, toekomstvast en concurrerend blijft. Maar bedrijven in de haven en onze aandeelhouders vragen ons ook waar onze grenzen liggen ten aanzien van onze digitale ambities. Want wanneer digitale processen in de haven veranderen, raakt dit het verdienmodel van sommige Rotterdamse bedrijven in de haven. De Rotterdamse havengemeenschap wil niet achterop raken, maar bij een te snelle transitie zijn sommige bedrijven in de haven niet gebaat. Zij hebben dan niet de tijd om hun verdienmodel aan te passen. Het is dus essentieel om de buitenwereld uitgebreid mee te nemen in onze activiteiten en ambities. Dit om digitale producten te ontwikkelen die aansluiten op de marktbehoefte en in contact te blijven met onze omgeving over onze strategie op dit vlak. Digitalisering vraagt om forse inspanningen van alle stakeholders. Alleen op die manier kunnen we een succesvolle digitale transitie van Rotterdam waarmaken.

Wat is de visie van het Havenbedrijf?
Onze ambitie is ’een volledig digitale en transparante supplychain, waarbij iedere partij in de keten de status, locatie en verwachte aankomsttijden van zijn lading weet en van ieder product bekend is waar en wanneer het is gemaakt’. Dat doen we enerzijds door innovatieve ontwikkeling te faciliteren, bijvoorbeeld in het Blocklab. Anderzijds ontwikkelen we zelf ook. De afdeling Digital Business Solutions (DBS) werkt aan applicaties voor de logistieke en maritieme sector. Daarom werken we samen met klanten, ketenpartners en digitale platforms om ervoor te zorgen dat we juist in Rotterdam de meeste kansrijke digitale innovaties ontwikkelen. Daarmee behouden we onze concurrentiepositie en creëren we tevens een nieuw verdienmodel naast onze klassieke taken.