Innovatie en kennis

Energietransitie en digitalisering zijn ontwikkelingen met verstrekkende gevolgen. We pakken ze in Rotterdam op als kans om de economie te vernieuwen, te verbreden en te verduurzamen. We spelen hierop in door in te zetten op innovatie en kennis. Met onze inzet op het gebied van digitalisering willen we vooral waarde toevoegen voor onze ketenpartners. We willen Rotterdam positioneren als koploper op het gebied van de energietransitie. Daarnaast maken we ons hard voor het voeden van het ecosysteem met relevante ontwikkelingen en mogelijke oplossingen voor gaten in onze innovatieagenda.

Klimaat voor innovatie

In onze herijkte Havenvisie (nog in ontwikkeling) staat dat Rotterdam de ambitie heeft om in 2030 het meest innovatieve havengebied ter wereld te hebben. De haven van Rotterdam ambieert internationaal koploper te zijn op het gebied van ontwikkeling en toepassing van innovaties die bijdragen aan duurzame en efficiënte (productie)ketens en de veiligheid en bereikbaarheid van het havencomplex.

Innovatie-ecosysteem

In 2017 bracht het Havenbedrijf Rotterdam samen met de gemeente Rotterdam, Rotterdam Partners en het Erasmus Centre for Entrepreneurship het innovatie-ecosysteem in kaart. Samen zetten wij ons in om alle partijen in het Rotterdamse innovatie-ecosysteem te verbinden en te versterken om zo innovatie in de regio te versnellen.

Het systeem maakt inzichtelijk wat het Rotterdamse innovatie-ecosysteem te bieden heeft. Zo kunnen we de unieke positie die Rotterdam als innovatiehub en verbindende factor tussen haven en stad inneemt nog verder verstevigen. Er ontstaan kansen voor het aantrekken van meer interessante partijen naar de regio. Zo zorgen we samen voor meer nieuwe bedrijvigheid voor Rotterdam in het algemeen en voor de Rotterdamse haven in het bijzonder.

Om het innovatie-ecosysteem te activeren, zetten we in op:

  • voeden van het ecosysteem met strategische prioriteiten en uitdagingen;
  • aanjagen van de interactie tussen en de betrokkenheid van hubs;
  • spotten en vullen van blinde vlekken samen met de partijen in het midden;
  • samenbrengen van innovatieve partijen en belanghebbenden;
  • internationaal profileren als dé hub voor haven-innovatie;
  • faciliteren van partnerships- en partnercommunicatie.

Doel van het innovatie-ecosysteem is het ondersteunen van innovators in elke fase van innovatie. Dat doen we door actief te investeren in partnerschappen en relevante ontwikkelingen en vraagstukken uit te zetten in het ecosysteem.

Ideefase

Het Havenbedrijf Rotterdam werkt samen met partners aan het verhogen van het kennisniveau over relevante toekomstige uitdagingen voor de haven en onze klanten. Hiermee leggen we samen de basis voor het aantrekken van relevante ontwikkelingen. Daarnaast zetten we in op initiatieven die ideeën en initiatieven aantrekken en verder helpen.

Waterstof

Om de energietransitie tot een succes te maken, is er behoefte aan alternatieve brandstoffen. Eén van de kansrijke opties hiervoor is waterstof. Waterstof heeft als bijkomend voordeel dat het gebruikt kan worden voor energieopslag én als grondstof voor de chemie. Op basis van de Wuppertal-rapporten verwachten wij dat waterstof een belangrijke rol gaat vervullen voor het Havenbedrijf Rotterdam. Daarom kiezen we ervoor om energieopslag middels waterstof te verkennen en lering te trekken uit de technieken waterstof als opslagmedium én als fuel.

SmartPort

SmartPort is een samenwerking tussen het Havenbedrijf Rotterdam, gemeente Rotterdam, Deltalinqs, de TU Delft en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Wetenschappelijk onderzoek staat centraal. De samenwerking wil de haven klaarmaken voor de uitdagingen van de toekomst en kansen verzilveren. SmartPort coördineert de ontwikkeling van vijf roadmaps (onderzoeksagenda’s) voor de thema’s Smart Logistics, Smart Energy & Industry, Futureproof Port Infrastructure, World Port City en Port Strategy. In 2018 vonden 45 onderzoeksprojecten plaats. We besloten het afgelopen jaar ook onze financiering en daarmee de samenwerking tot 2023 te verlengen.

Validatiefase

De validatiefase is de stap van idee naar businessplan. Het Havenbedrijf Rotterdam ondersteunt samen met partners startende ondernemers in de havengerelateerde sector.

Innovatieve labs: RAMLAB, H2EnergyLab, BlockLab, Floating Lab

De afgelopen jaren richtten we samen met partners diverse labs op om nieuwe technologieën te onderzoeken, waarvan we verwachten dat zij impact hebben op de haven van de toekomst. Het doel van deze labs is om de relevantie van de technologische ontwikkelingen en de kansen voor de haven te verkennen en te verzilveren.

Lees hier meer over RAMLAB, lees hier meer over het H2EnergyLab, lees hier meer over BlockLab.

Blockchain-pilot rond containerlogistiek

In de logistieke sector ligt nog veel ruimte om door middel van digitalisering meer transparantie en vooral veel meer efficiëntie te realiseren. In dat kader sloegen ABN AMRO, het Havenbedrijf Rotterdam en Samsung SDS, de logistieke en IT-tak van Samsung, de handen ineen om op basis van blockchaintechnologie een pilot op te zetten. Uiteindelijk doel is volledige, papierloze, integratie van fysieke, administratieve en financiële stromen binnen internationale distributieketens.

Acceleratiefase

Samen met partners bieden we in de acceleratiefase ondersteuning aan voor de haven relevante start-ups om hun ideeën naar de markt te brengen.

PortXL

Het start-up acceleratorprogramma PortXL vond in 2018 voor de derde keer plaats. Diverse mentoren, onder andere van het Havenbedrijf Rotterdam, coachten veertien start-ups die het driemaandenprogramma in Rotterdam doorliepen. Dertien start-ups vestigden zich in Nederland. Uit deze groep selecteerden we vier start-ups waarmee we een pilotcontract sloten. Tulyp Wind (Arkom) doet een studie naar het vinden van een geschikte locatie in de haven voor het plaatsen van hun compacte windmolens. ECOncrete kijkt of zij hun duurzame betonproducten kunnen toepassen op en in kademuren in de haven. Cargoledger test hun systeem voor het vereenvoudigen van het afhandelen en verzenden van ladingen. WhaleWashing onderzoekt waar in de Rotterdamse haven de eerste ‘carwash’ ter wereld voor schepen kan komen.

‘Rotterdam is een haven van pioniers. Dit betekent dat we constant zoeken naar hoe het slimmer, efficiënter, beter en duurzamer kan. Een programma als PortXL is belangrijk om wereldwijde vernieuwers volop ruimte, mogelijkheden en steun te bieden, zodat zij hier in Rotterdam verder kunnen werken aan de haven van de toekomst’

Allard Castelein, CEO Havenbedrijf Rotterdam

Groeifase

Havengerelateerde bedrijven met groeipotentie vinden in de haven en stad investeringsfondsen, vestigingsmogelijkheden en productiefaciliteiten.

Rotterdam Makers District

Merwe-Vierhavens (M4H) en de Rotterdamsche Droogdok Maatschappij (RDM) zijn plekken waar de innovatieve maakindustrie zich vestigt. Samen vormen zij het Rotterdam Makers District. Bedrijven, van start-ups, scale-ups tot corporates, werken hier samen met kennisinstellingen aan nieuwe concepten en producten. Het Havenbedrijf Rotterdam en de gemeente Rotterdam investeren samen in de fysieke infrastructuur, voorzieningen en het vastgoed van het Rotterdam Makers District.

Interne innovatie

We werken aan het versterken van ons eigen innovatieve vermogen. In het Game Changer traject gaan medewerkers aan de slag met strategische vraagstukken uit de organisatie. Zij werken actief aan mogelijke oplossingen voor de haven van de toekomst en leren daarnaast op een andere, innovatieve manier te werken. Tijdens het traject leren Game Changers te werken met de THNK ‘Innovation Flow’ methodiek. Deze aanpak leert deelnemers te denken vanuit de gebruiker, met een exploratieve, iteratieve aanpak om daarmee het oplossingsproces van innovatievraagstukken te versnellen. In 2018 richtten we een innovatieteam op dat de organisatie verder gaat helpen om de Game Changer werkwijze toe te passen. Doel is om belangrijke kansen een bepalend zetje te geven en daarmee de impact van onze innovatie-inspanningen te verhogen. Het team past de werkwijze op uiteenlopende manieren toe. Hieronder vallen sparringssessies, workshops, sprints en intensieve begeleiding in een Fast Track, zes tot acht weken durend, of Intensive Track, negen maanden durend. De eerste editie van het Game Changer traject resulteerde in het sluiten van een overeenkomst voor uitgifte van grond ten behoeve van polymerenopslag.

Lees hier meer over Rotterdam Polymer Hub (RPH).

In 2018 vond de vierde editie van de Intensive Track plaats, bestaande uit acht projecten en in totaal 24 deelnemers. Aan de eindstreep beoordeelden we drie projecten als potentiële Game Changers voor onze organisatie met het oog op kosten en inkomsten, versnelden twee projecten aantoonbaar en eindigden drie projecten.

Online volgen van duwbakken

Eén van de teams uit het Game Changers programma van 2017 ontwikkelde een nieuwe service om duwbakken te volgen door middel van slimme Internet of Things-technologie. Dit leidde in 2018 tot de oprichting van Port Insight (een joint venture tussen het Havenbedrijf Rotterdam en het bedrijf TWTG) die deze service in de markt gaat zetten.

Data analytics

Het Havenbedrijf Rotterdam krijgt steeds meer te maken met een dynamische omgeving, waarbij het belangrijk is om snel te kunnen reageren. Hiervoor zijn tijdige en juiste data nodig. Om het bedrijf te sturen naar een datagedreven organisatie, gingen we van start met het programma Enabling Data Analytics. Het projectteam stelde een datalake en een set van IT-tools beschikbaar. Daarnaast rondden twaalf werknemers in 2018 een opleiding tot data-analist af.